Waarom werkt alles vetgedrukt niet?
Alles vetgedrukt werkt niet omdat nadruk relatief is. Een woord valt alleen op ten opzichte van de woorden eromheen; maak je alles zwaar, dan valt er niets meer op.
Hetzelfde geldt voor kleur, hoofdletters en uitroeptekens.
Nadruk werkt door schaarste.
De vuistregel
Hooguit één op de twintig woorden in je lopende tekst. Meer en het effect verdwijnt.
Meer daarover lees je bij typografie.
Waar het vandaan komt
Uit onzekerheid over de tekst. Wie niet zeker weet of zijn boodschap overkomt, gaat benadrukken.
Meer daarover lees je bij ui.
Wat beter werkt
Korter schrijven. Een zin van tien woorden heeft geen vetgedrukte woorden nodig.
Meer daarover lees je bij welke middelen je gebruikt voor nadruk.
Mijn vuistregels
- Eén op de twintig woorden, hooguit.
- Geen hele zinnen benadrukken.
- Geen onderstreping in lopende tekst.
- Schrijf liever korter.
Die laatste lost het probleem bij de bron op.
Waar vet wel werkt
Bij een sleutelterm in een lange alinea, of bij het eerste woord van een opsomming.
Meer daarover lees je bij design system.
Wat een schermlezer ermee doet
Meestal niets: vet wordt niet aangekondigd. Als de nadruk betekenis draagt, moet dat ook uit je woorden blijken.
Meer daarover lees je bij accessibility.
Wat ik in de praktijk zie misgaan
Het gebeurt meestal niet in één keer, maar sluipenderwijs.
Er wordt een zin vetgedrukt omdat die belangrijk is. Een maand later komt er een tweede bij, want die is ook belangrijk. Weer later een kader eromheen, en een knop in een fellere kleur. Elke stap is op zichzelf te verdedigen, en na een jaar staat er een pagina waar je oog nergens rust vindt.
Wat er dan gebeurt is precies het omgekeerde van de bedoeling: bezoekers gaan alles overslaan wat er uitspringt, omdat het als reclame aanvoelt.
Wat ik in zo’n geval doe is niets toevoegen maar terugbrengen. Alles wordt eerst gewoon, en daarna mag er per scherm één ding weer nadruk krijgen.
Bijna altijd is het resultaat rustiger én overtuigender, en is er geen extra middel meer nodig. Ruimte om een zin doet vaak al het werk dat vet moest doen.
Meer daarover lees je bij visuele hiërarchie.