Wat is het verschil tussen een modal en een lightbox?
Het verschil tussen een modal en een lightbox zit in de bedoeling. Een modal onderbreekt je en vraagt iets; een lightbox toont beeld nadat je er zelf op klikte.
Technisch zijn het allebei een laag over je pagina.
In beleving liggen ze ver uit elkaar.

De lightbox
Je klikt op een foto en die verschijnt groot. Sluiten kan altijd, en je verliest je plek niet.
Meer daarover lees je bij lightbox.
De modal
Er verschijnt een venster met een vraag of een melding. Je kunt pas verder als je iets kiest.
Meer daarover lees je bij wat een modal is.
Waarom de verwarring bestaat
Omdat dezelfde bibliotheken beide bouwen. In de code heten ze vaak hetzelfde.
Meer daarover lees je bij javascript.
Mijn vuistregels
- Beeld tonen: lightbox.
- Een keuze vragen: modal.
- Allebei sluitbaar met escape.
- Nooit een modal gebruiken om beeld te tonen.
Die laatste komt neer op onderbreken zonder reden.
Wat ze delen
De toegankelijkheidseisen. Focus naar binnen, focus vasthouden, en focus terug bij sluiten.
Meer daarover lees je bij accessibility.
Wat je bezoeker merkt
Over een lightbox klaagt zelden iemand. Over een modal die ongevraagd verschijnt bijna altijd.
Meer daarover lees je bij conversie.
Wat ik in de praktijk zie misgaan
Bijna elke klacht die ik over zo’n laag krijg, gaat over eentje die ongevraagd verscheen.
Een venster met een nieuwsbriefaanmelding, drie seconden nadat iemand de pagina heeft geopend en nog voordat hij één zin heeft gelezen. Op een telefoon is het sluitkruisje dan vaak net te klein of net buiten beeld.
Dat kost je bezoekers, en het levert bijna niets op. De aanmeldingen die er wel uit komen zijn meestal van mensen die zich per ongeluk hebben ingeschreven om ervan af te zijn.
Wat ik adviseer is de volgorde omdraaien: zo’n laag verschijnt pas nadat iemand iets heeft gedaan waaruit belangstelling blijkt, bijvoorbeeld een stuk doorlezen of een tweede pagina openen.
En hij is altijd te sluiten met de Escape-toets, met een ruime knop, en door naast het venster te klikken. Dat is een half uur werk en het scheelt aantoonbaar geërgerde bezoekers.
Meer daarover lees je bij overlay.